mkowJak uczymy rozpoznawania emocji w Treningu Umiejętności Społecznych?
Wiemy już, że w Treningu Umiejętności Społecznych uczymy między innymi rozpoznawania, nazywania i reagowania na własne i cudze emocje. Dziś przybliżymy nieco sposoby uczenia tego, poprzez przykładowe ćwiczenia.
Ćwiczenie 1: rozpoznawanie emocji
Do wykonania tego ćwiczenia potrzebne będą twarze wycięte z gazet oraz kartki z zapisanymi emocjami: strach, smutek, radość, złość, zaskoczenie.
Zadanie dostosowujemy do możliwości grupy- w zależności od jej zaawansowania możemy zacząć od 1 emocji lub od razu kilku.
Na stole rozkładamy powycinane z gazet twarze wyrażające różne emocje.
Siadamy przy stołach. Każda osoba dostaje 1 kartkę z zapisaną emocją. Zadaniem uczestników jest odnalezienie twarzy, wyrażającej emocję zapisaną na ich kartce i przyklejenie jej.
Twarzy może być więcej niż jedna. Gdy wszyscy uczestnicy wykonają zadanie, siadamy w kole i omawiamy wykonane ćwiczenie. Sprawdzamy, czy emocje zostały odpowiednio przyporządkowane: jeśli tak- chwalimy, jeśli nie- wyjaśniamy.
Ćwiczenie 2: nazywanie emocji
Do wykonania tego ćwiczenia potrzebne będą kartki z narysowanymi różnymi emocjami oraz flamastry. W zależności od zaawansowania dziecka/grupy mogą to być kartki z pojedynczymi „minkami” lub kilkoma różnymi.
Każde dziecko losuje kartkę z emocjami. Zadaniem ich jest zastanowienie się jaką emocję przedstawiają i podpisanie jej. Następnie w kole omawiamy ćwiczenie.
Ćwiczenie 3: reagowanie na emocje
Ćwiczenie to kierujemy do grupy bardziej zaawansowanej, czyli takiej, która odbyła już kilka zajęć dotyczących emocji.
Siadamy w kole. Prowadzący staje na środku i tłumaczy zasady: Osoba stojąca na środku będzie mówiła, w jaki sposób ludzie reagują/ zachowują się, gdy odczuwają różne emocje. Jeśli ktoś z Was reaguje podobnie, proszę żeby wstał i usiadł na innym miejscu.
Jeśli nie ma innego miejsca- zostajesz na środku i Ty mówisz następny przykład.
Ja jako prowadzący biorę udział w zabawie, ale będę też wyznaczać emocję lub uczucie.
Zaczynamy zabawę podając przykład, by łatwiej było zrozumieć. Można powiedzieć
na przykład: „Gdy jestem zły, zamykam się w swoim pokoju”. Następnie przykłady podają
już dzieci. Jeśli mają trudność, zadajemy pytania pomocnicze: Co robisz, gdy jesteś smutny? Co robi Twoja siostra, gdy jest radosna? itp.
UWAGA: Jeśli padnie przykład zachowania niebezpiecznego, np. „Gdy jestem zły uderzam pięścią w ścianę” należy zastopować zabawę i omówić to zachowanie! Następnie staramy się wspólnie wymyślić sposoby na „dobrą” reakcję.
Ćwiczenie 4: reagowanie na czyjeś emocje
W tym ćwiczeniu potrzebne nam będą kartki z zapisanymi krótkimi sytuacjami,
np. Twoja siostra zgubiła ulubioną zabawkę na placu zabaw. Teraz płacze, bo jest jej smutno. Co robisz?
Uczestnicy dobierają się w pary. Każda para losuje po 2 karteczki. Czytają je. Zadaniem każdej pary jest odegranie scenki: jedna osoba jest „sobą” druga kolejnym bohaterem scenki.
W scenkach ważne jest odegranie tego w jaki sposób zareagujemy na emocję drugiej osoby. Po każdym odegraniu siadamy w kole i omawiamy daną sytuację.
Uwaga: w tym ćwiczeniu ważne jest zarówno zareagowanie na czyjąś emocję jak i „zagranie” tej emocji!
Pytania pomocnicze do omówienia:
– Czy łatwo było Ci zrozumieć co dzieje się z tą osobą?
– Co w tej sytuacji było trudne?
– Co w tej sytuacji było łatwe?
– Jak inaczej można zareagować?
– Czy łatwo Ci było wczuć się w rolę: siostry/przyjaciela… ?
Przykładowe opisy scenek:
- Jedziesz z przyjacielem rowerem. Nagle on się przewraca i rozbija kolano. Zaczyna płakać. Co robisz?
- Widzisz na ulicy obcokrajowca, który nie może znaleźć wejścia do budynku.
Próbuje pytać ludzi, jednak nikt nie mówi po angielsku. Jest bardzo zdezorientowany. Co robisz? - Twoja siostra ma wyjść z psem, jednak na zewnątrz jest ciemno i bardzo się boi. Co robisz?
- Twój przyjaciel dowiedział się, że w przyszły weekend dostanie wymarzonego psa. Co robisz?
- Twoja siostra zgubiła ulubioną zabawkę na placu zabaw. Teraz płacze, bo jest jej smutno. Co robisz?