mkowZabawa w Treningu Umiejętności Społecznych
Trenerzy Treningu Umiejętności Społecznych wykorzystują różne elementy z życia codziennego w trakcie procesu grupowego. Ćwiczenie tych elementów pozwala na lepsze funkcjonowanie w środowisku rówieśniczym lub społecznym. Dziś przyjrzymy się zabawie,
jako elementowi TUS.
Rola zabawy w zajęciach TUS
Swobodna zabawa to coś naturalnego dla każdego dziecka. Dzieci lubią się bawić, wymyślać nowe zabawy czy reguły do „starych”, znanych im zabaw. Bawią się same lub w grupie.
Jednak dzieci mające trudności w funkcjonowaniu w grupie społecznej, nie będą umiały bawić się z innymi dziećmi. Dlaczego? Co stanowi trudność? Otóż: do grupy bawiącej się trzeba dołączyć. Albo zainicjować wspólną zabawę. Jest to niezwykle duży problem dla dzieci mających trudności społeczne. Dlatego ważnym elementem TUS jest uczenie się poprzez zabawę a także uczenie się zabawy.
Jak uczymy zabawy w TUS?
W trakcie zajęć TUS dzieci uczą się różnych elementów związanych z zabawą. Są to między innymi:
- dołączanie do zabawy,
- zapraszanie innych do zabawy,
- wybór zabawki/ gry/ zabawy,
- zmiana zabawy,
- zakończenie zabawy,
- tłumaczenie zasad zabawy/gry.
Wydawać by się mogło, że powyższe czynności są łatwe i naturalne, należy jednak pamiętać,
że dzieci uczęszczające na zajęcia TUS-owe mają problem właśnie z takimi na pozór łatwymi czynnościami. Dlatego początkowo ucząc je, a następnie szlifując zdobyte umiejętności ułatwiamy dzieciom prawidłowe funkcjonowanie w grupie rówieśniczej.
Powyższych elementów uczymy tak jak innych zachowań w trakcie zajęć TUS.
Możemy wykorzystać do tego scenki, karty pracy, dyskusje.
Przykładem niech będzie ćwiczenie umiejętności dołączania do zabawy. Na początku możemy siedząc w kole poprowadzić dyskusję. W tym celu pytamy całą grupę: „Jak myślicie, w jaki sposób dołączamy do zabawy?” Dajemy dzieciom czas na to, by mogły się zastanowić. Następnie po kolei omawiamy wszystkie rzucone pomysły. Mogą to być pomysły, które nie są „dobrze widziane” społecznie- pamiętajmy, że dzieci w Treningu Umiejętności Społecznych mają z tym trudność. Dlatego ważne jest omówienie i wyjaśnienie dlaczego,
np. nie powinniśmy podchodzić i bez pytania zabierać czyjejś lalki, chcąc się z tą osobą pobawić. Szukamy rozwiązań i zachowań pożądanych, czyli np. „pytamy w co się bawią
i czy też możemy”. Po dyskusji, przechodzimy do trenowania, czyli odgrywania scenek.
Na koniec dla łatwiejszego zapamiętania- uzupełniamy karty pracy. Karty pracy mogą być też początkiem następnych zajęć, w celu przypomnienia sobie i utrwalenia tego, co szlifowaliśmy poprzednio.
Gry planszowe w TUS
Ważnym elementem dotyczącym zabawy, którego uczymy w trakcie zajęć TUS jest umiejętność wygrywania oraz przegrywania. Najlepszym sposobem na naukę jest granie w gry planszowe, zwłaszcza te, w których jest duża losowość, np. chińczyk, węże i drabiny.
Losowość jest ważna dlatego, że pozwala na łatwiejsze pogodzenie się z porażką- nie zależało to ode mnie, czy mojej strategii tylko od rzutu kostką. W trakcie gry ważne jest zauważanie, że wygrywanie i przegrywanie dotyczy każdego gracza, nie tylko tego jednego dziecka.
My jako dorośli też przegrywamy, odpadamy. Niezwykle ważnym aspektem jest podkreślenie radości zwycięzcy- ma on prawo do cieszenia się z wygranej, nawet jeśli nam z tego powodu jest smutno- oraz pocieszenie przegranego- ważne jest to, że nie zawsze się przegrywa.
Od tego jak zareagujemy na wygraną lub przegraną zależy, czy dziecko będzie chciało grać kolejny raz: czy zapamięta granie w gry jako coś przyjemnego czy jako kolejną porażkę.