Dlaczego Trening Umiejętności Społecznych jest ważny?
Trening Umiejętności Społecznych jest metodą oddziaływania terapeutycznego. Jego celem jest poprawa funkcjonowania społecznego uczestników. Głównie skierowany jest do dzieci oraz nastolatków, jednak uczestnikami mogą być wszystkie osoby z trudnościami w funkcjonowaniu społecznym. Z dzisiejszego artykułu dowiesz się, dlaczego TUS jest ważny w terapii problemów z funkcjonowaniem społecznym.
Co nam dają umiejętności społeczne?
- Ludzie żyją w różnych społecznościach. Pierwszą, z którą się spotykamy jest rodzina. Wraz z naszym rozwojem wkraczamy do innych społeczności: między innymi przedszkolaków, uczniów, pracowników, przyjaciół. Wydawać by się mogło, że funkcjonowanie w nich to nie jest to nic wielkiego. Bynajmniej. Umiejętności społeczne odgrywają niezwykle ważną rolę w życiu każdego człowieka.
- To za pomocą umiejętności społecznych człowiek potrafi zawierać trwałe przyjaźnie, związki. Potrafi odnaleźć się w różnych sytuacjach i adekwatnie do nich zareagować. Ułatwiają one funkcjonowanie właśnie w różnych społecznościach, poniekąd „podpowiadają” określone zachowania.
- Badania naukowe dowodzą, że dzieci z prawidłowo rozwiniętymi kompetencjami społecznymi, mają zwiększone możliwości poznawcze, czyli lepiej i szybciej się uczą, łatwiej przyswajają nowe wiadomości.
Skąd dzieci uczą się kompetencji społecznych?
Pierwszym miejscem, w którym dzieci uczą się umiejętności społecznych jest dom rodzinny.
Poprzez modelowanie- czyli obserwowanie i przyswajanie zachowań innej osoby- dzieci uczą się od rodziców. Jeśli wszystko przebiega prawidłowo, dzieci rozwijają się w sposób harmonijny, to uczenie się idzie sprawnie. W tych sytuacjach dziecko potrafi przenieść zachowania rodzica na siebie, czyli wzoruje się na nim. Dla przykładu wyobraźmy sobie sytuację, w której kilkuletnia dziewczynka- dajmy jej na imię Kasia- obserwuje mamę pocieszającą jej młodszą siostrę po upadku. Na drugi dzień będąc w przedszkolu, Kasia zauważyła, że jedna z jej koleżanek spadła ze zjeżdżalni i płacze. Kasia podeszła do niej i zaczęła pocieszać ją w sposób podobny do tego, w jaki mama pocieszała jej młodszą siostrę. Ten mocno uproszczony sposób demonstruje jak dzieci uczą się poprzez obserwację zachowań innych osób.
Jednak to nie są jedyne sytuacje jakie dzieci przyswajają. Poprzez obserwację uczą się także między innymi: sposobów rozwiązywania konfliktów, budowania relacji, zachowania względem poszczególnych członków rodziny czy przyjaciół. W ten sposób uczą się też postrzegania samego siebie. Ważną rolę w kształtowaniu umiejętności społecznych jest to, w jaki sposób o emocjach (i czy w ogóle) mówi się w domu.
Brak kompetencji społecznych
Czasami jednak dziecko nie chce stosować się do norm społecznych, nie przyswaja sobie zachowania prezentowanego w domu. Zdarza się, że domowe wzorce nie przekładają się na kompetencje społeczne dziecka. W takich sytuacjach często dziecko nie chce nawiązywać relacji rówieśniczych lub nawiązuje je z osobami o podobnych- niebezpiecznych, ryzykownych, nieodpowiednich- zachowaniach. Co w takiej sytuacji? W wyżej wymienionych sytuacjach mówimy o dziecku zagrożonym niedostosowaniem społecznym. Co nam to mówi? Że dziecko nie stosuje się do reguł i zasad współżycia społecznego, ma trudności z rozumieniem i reagowaniem na emocje swoje i innych osób. Zachowanie dziecka w negatywny sposób wpływa na jego funkcjonowanie w społeczeństwie, rodzinie, grupach rówieśniczych itp. Należy wtedy pomyśleć o wsparciu dziecka i pomocy mu, ponownym nauczeniu odpowiednich kompetencji społecznych. Są różne sposoby, z których można skorzystać. Warto zwrócić się o pomoc do szkolnego pedagoga lub psychologa. To osoby, które mają kompetencje, by nam pomóc. Dodatkowo dysponują one często informacjami gdzie jeszcze moglibyśmy z dzieckiem pójść. Każda szkoła przewiduje kilka godzin w miesiącu na spotkania ze specjalistą, z których również możemy skorzystać. Czasami jednak jest to za mało.
Wsparcie w postaci Treningu Umiejętności Społecznych
W sytuacjach, gdy chcemy na nasze dziecko oddziaływać więcej, częściej lub na wielu płaszczyznach, warto skorzystać z Treningu Umiejętności Społecznych. Zajęcia takie prowadzone są przez doświadczonych i wykwalifikowanych trenerów (najczęściej psychologów lub pedagogów). Treningi odbywają się w grupach dostosowanych do konkretnej grupy wiekowej oraz z podobnymi lub takimi samymi potrzebami. W ich ramach odbywają się regularne ćwiczenia, dzieci odgrywają scenki, wypełniają karty pracy przedstawiające codzienne sytuacje. Spotkania takie są dla nich nie tylko nauką i sposobem przyswajania zasad, ale również świetną zabawą. Dzięki nim dzieci uczą się współpracy z innymi. Mają też szansę na powiększenie grona znajomych. Praca w grupie pozwala na budowanie poczucia wspólnoty, a za tym idzie większa motywacja do angażowania się w Trening.
Bibliografia:
- https://psychologiawpraktyce.pl/artykul/trening-umiejetnosci-spolecznych-a-socjoterapia
- https://pedagogika-specjalna.edu.pl/warsztat-pracy/metody-pracy/trening-umiejetnosci-spolecznych-tus/
- https://pomocautyzm.org/co-to-jest-tus/
- Goldstein A., Kształtowanie umiejętności małego dziecka. Przewodnik nauczania umiejętności prospołecznych, wyd. Instytut Amity, Warszawa 2014
- https://www.malecharaktery.pl/artykul/ksztaltowanie-umiejetnosci-spolecznych-u-dzieci-dlaczego-jest-wazne