mkowTrening Umiejętności Społecznych jako metoda terapeutyczna jest bardzo efektywny.
Jednak wiadomo, że wszelkie umiejętności należy ćwiczyć i szlifować, żeby działały jak najdłużej i przynosiły najlepsze efekty. Dużą rolę w przyswajaniu i utrwalaniu umiejętności zdobytych w trakcie TUS odgrywa ich powtarzanie w domu. Przyjrzyjmy się kilku sposobom
na to, co możemy zrobić jako rodzic, by wspierać nasze dziecko w trakcie TUS.
Nauka poprzez modelowanie
Modelowanie to taka metoda, w której wykorzystuje się obserwację oraz dawanie przykładu. Rodzic w różnych codziennych sytuacjach może wskazywać dziecku odpowiednie zachowanie. Na przykład wchodząc z nim do sklepu, może powiedzieć „Spójrz, jest kolejka, więc ustawiamy się na końcu i czekamy na naszą kolej. Gdy ludzie będą wychodzić, powinniśmy się przesunąć”. Wbrew pozorom takie proste sygnały nie są oczywiste dla dzieci, mających trudności
z funkcjonowaniem społecznym. Jeśli rodzic będzie pamiętał o tym, że powinien dawać dziecku wskazówki dotyczące odpowiedniego zachowania, na pewno dziecko będzie łatwiej przyswajało wiedzę.
Ćwiczenie nazywania emocji
Dzieci mające trudności z funkcjonowaniem społecznym bardzo często nie umieją nazywać ani rozpoznawać emocji zarówno czyichś jak i własnych. Możemy z nimi w prosty sposób ćwiczyć w domu. Nie musicie prowadzić z dziećmi zajęć czy lekcji. Wiele z tych ćwiczeń można wykonać w formie zabawy lub w trakcie zwykłych, codziennych czynności. Poniżej przedstawimy 3 sposoby na to, jak można to robić:
Sposób 1: W trakcie rozmowy nazywajcie swoje uczucia. Mówcie na przykład: „Kasia spóźniła się dzisiaj do pracy, dlatego była smutna. Ja z tego powodu byłam na nią zła, ponieważ musiałam przez godzinę wykonywać jej obowiązki.” Możecie również tłumaczyć dzieciom, jak odczuwaliście te emocje: „Byłam na nią zła i dlatego na nią nakrzyczałam.”
Sposób 2: Wytnijcie z gazet różne postacie, mogą to być sylwetki lub całe sytuacje. Spróbujcie razem z dzieckiem nazwać emocje, które wyrażają te osoby. Następnie na kartce dużego formatu zróbcie kolaż przedstawiający różne sposoby okazywania emocji, np. pod podpisem RADOŚĆ mogą znaleźć się obrazki uśmiechniętych dzieci, skaczących osób, osób bawiących się na basenie, śmiejących się.
Sposób 3: Każdego dnia wspólnie spróbujcie zastanowić się nad sytuacjami, w których odczuwaliście różne emocje. Możecie wykorzystać do tego jakieś pojemniki, pudełka lub słoiki. Napiszcie na nich nazwy emocji. Usiądźcie razem i na kartkach wypiszcie sytuację lub to w jaki sposób czuliście emocję. Następnie przeczytajcie je na głos i włóżcie do odpowiedniego pojemnika, na przykład: kartkę z napisem „Spotkałam dużego psa, który głośno szczekał” wrzucimy do słoika z napisem STRACH. Ćwiczenie można modyfikować, prosząc dziecko o to, aby spróbowało przyporządkować sytuację, którą wy opisaliście.
Ćwiczenie nazywania własnych potrzeb
Dzieci mające trudność w funkcjonowaniu społecznym często nie umieją wyrażać swoich potrzeb. Rodzic w prosty sposób może im w tym pomagać. W trakcie codziennych rozmów warto włączać dziecko w planowanie dnia. Warto dopytywać dziecko, co chciałoby teraz zrobić, np. po jego powrocie ze szkoły pytamy, czy ma ochotę na obiad czy woli teraz odpocząć.
Po wspólnych zakupach zamiast od razu po przyjściu do domu rozpoczynać sprzątanie, możemy zapytać, czy czuje się przemęczone i chciałoby posiedzieć w ciszy.
Takie proste pytania i reakcje uczą dzieci, że ważne jest mówienie o swoich potrzebach
oraz ich zaspokajanie.
Wspólne ćwiczenie po zajęciach TUS
Jeśli Twoje dziecko jest uczestnikiem grupy Treningu Umiejętności Społecznych to świetnie! Na pewno jako rodzic możesz być w kontakcie z prowadzącym, który chętnie podpowie Ci co możesz ćwiczyć z dzieckiem w domu. Czasami dzieci przynoszą ze sobą karty pracy lub dodatkowe „zadanie domowe”, możesz być przy nim w trakcie uzupełniania, rozmawiać, pomagać i tłumaczyć, gdy nie rozumie. Co jeszcze możesz zrobić?
Pytaj! Przede wszystkim pytaj o to, co robili, ćwiczyli. Zaraz po zajęciach dziecko może być chętne do opowiedzenia tego, co się odbywało w ich trakcie. Dzięki temu będziesz na bieżąco z jego postępami.
Notuj! Jeśli powie, że nauczyło się czegoś ważnego- zapisz to. Tak samo, gdy przyzna, że coś na zajęciach sprawiało mu wyjątkową trudność. Jeśli to zanotujesz, dużo łatwiej będzie później do tego wrócić lub obserwować określone sytuacje dotyczące tej trudności.
Rodzic jako trener
Jeśli chcemy dobrze i świadomie pomagać naszemu dziecku, możemy wziąć udział w kursie na trenera Umiejętności Społecznych. Aby móc wziąć udział w kursie, nie trzeba mieć wykształcenia psychologicznego ani pedagogicznego. Na pewno będzie ono pomocne, jednak bez niego możemy odbyć kurs i przyswoić wiedzę odpowiednio. Dzięki temu, będziemy pewni tego, że pracujemy z naszym dzieckiem w odpowiedni sposób.